Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong lĩnh vực quản lý đất đai khi luật đất đai năm 2025 và các nghị định hướng dẫn bắt đầu có hiệu lực. Đây là lần cải cách quy mô lớn nhất trong nhiều năm qua, với tinh thần trọng tâm là phân quyền mạnh cho cơ sở, minh bạch hóa quy trình và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục cho người dân và doanh nghiệp.
Nếu bạn đang quan tâm đến việc cấp Sổ đỏ, chuyển mục đích sử dụng đất, xử lý tranh chấp hay thủ tục giao – cho thuê đất, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ những thay đổi cốt lõi theo luật đất đai mới nhất để chủ động trong mọi giao dịch và hồ sơ liên quan.
1. UBND cấp xã lần đầu tiên có quyền cấp Sổ đỏ cho hộ gia đình, cá nhân
Một trong những điểm thay đổi ấn tượng nhất của luật đất đai năm 2025 là thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu được chuyển từ cấp huyện xuống cấp xã trong một số trường hợp cụ thể.
Việc phân quyền này tạo điều kiện để người dân tiếp cận cơ quan giải quyết gần nhất, giảm thời gian đi lại và hạn chế tình trạng chồng chéo hồ sơ.
Đối tượng được cấp Sổ đỏ tại cấp xã bao gồm những hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp, tuân thủ đúng quy định pháp luật và phù hợp với quy hoạch tại địa phương. Khi chính quyền cấp xã nắm rõ thực trạng sử dụng đất, việc thẩm định và phê duyệt hồ sơ sẽ diễn ra nhanh chóng, hiệu quả hơn.
2. Thời gian cấp Giấy chứng nhận rút ngắn mạnh, chỉ còn tối đa 03 ngày làm việc
Trước đây, thời gian chờ cấp Sổ đỏ thường kéo dài, gây ảnh hưởng không nhỏ đến công việc và kế hoạch của người dân. Tuy nhiên, theo quy định mới, thời gian cấp Giấy chứng nhận lần đầu tại cấp xã chỉ còn tối đa 03 ngày làm việc.
Song song với đó, thủ tục đăng ký đất đai lần đầu cũng được rút ngắn xuống còn 17 ngày – thể hiện rõ quyết tâm cải cách hành chính và giảm bớt các bước không cần thiết. Khung thời gian mới này giúp hồ sơ được giải quyết nhanh gọn và chính xác, đặc biệt phù hợp trong bối cảnh nhu cầu sử dụng đất và chuyển đổi đất đai ngày càng tăng.
3. Chủ tịch UBND cấp xã được giao thêm nhiều thẩm quyền quan trọng về đất đai
So với trước đây, cấp xã chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong quy trình cấp Sổ đỏ hoặc xác nhận hiện trạng, thì theo luật đất đai mới nhất, Chủ tịch UBND xã được trao quyền nhiều hơn đáng kể.
Các thẩm quyền được phân cấp bao gồm: phê duyệt phương án sử dụng đất, quyết định thu hồi đất, thẩm định phương án bồi thường – hỗ trợ – tái định cư và phương án cưỡng chế trong quá trình thu hồi đất.
Việc trao quyền trực tiếp cho cấp xã giúp xử lý hồ sơ sát thực tế địa phương hơn, giảm tình trạng chậm trễ, giảm tải cho cấp huyện, đồng thời giúp người dân được tiếp cận thông tin rõ ràng và minh bạch hơn.
4. Cấp xã có quyền giao đất, cho thuê đất và cho phép chuyển mục đích sử dụng đất
Một trong những thay đổi đột phá của luật đất đai năm 2025 là mở rộng thẩm quyền của cấp xã trong việc quyết định giao đất hoặc cho thuê đất đối với cá nhân và cộng đồng dân cư. Bên cạnh đó, cấp xã cũng có quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trong những trường hợp quy định.
Việc trao quyền này giúp rút ngắn đáng kể quy trình xử lý hồ sơ, đặc biệt với các nhu cầu nhỏ lẻ như chuyển từ đất nông nghiệp sang đất ở, chuyển từ đất vườn sang thổ cư… mà trước đây phải chờ xét duyệt ở cấp huyện hoặc cấp tỉnh.
5. Cơ chế giải quyết tranh chấp đất đai tại cơ sở được nâng cấp
Tranh chấp đất đai là vấn đề thường xuyên xảy ra tại nhiều địa phương. Theo cơ chế mới, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền giải quyết tranh chấp trong các trường hợp các bên không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hoặc không đủ điều kiện khởi kiện tại Tòa án.
Thời hạn giải quyết được ấn định tối đa 45 ngày. Đối với các xã miền núi, hải đảo hoặc vùng sâu xa, thời gian có thể gia hạn thêm nhưng không quá 10 ngày. Việc tập trung xử lý ngay tại địa phương giúp hòa giải kịp thời, giảm áp lực cho các cấp cao hơn và hạn chế tranh chấp kéo dài.
6. Doanh nghiệp có thể làm việc trực tiếp với UBND xã khi thực hiện nhiều thủ tục đất đai
Điểm mới này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự án quy mô nhỏ hoặc mô hình kinh tế cộng đồng. Từ 01/7/2025, doanh nghiệp được phép nộp hồ sơ trực tiếp tại cấp xã đối với các thủ tục như giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất hoặc đề xuất phương án sử dụng đất.
Quy trình mới phù hợp với thực tế triển khai dự án, tránh tình trạng hồ sơ phải luân chuyển nhiều cấp, gây chậm tiến độ và tăng chi phí vận hành.
7. Doanh nghiệp được miễn toàn bộ tiền thuê đất được giải quyết ngay ở cấp xã
Trong các trường hợp doanh nghiệp được miễn 100% tiền thuê đất trong suốt thời hạn thuê theo chính sách ưu đãi, cấp xã có thẩm quyền xử lý trọn vẹn thủ tục giao đất, cho thuê đất hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng đất.
Đây là cơ chế quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, dự án cộng đồng hoặc các lĩnh vực được ưu tiên phát triển.
8. Chủ tịch UBND tỉnh giữ vai trò quyết định trong nhiều trường hợp chuyển đổi mục đích sử dụng đất
Trong khi nhiều thẩm quyền được phân cấp xuống xã, cấp tỉnh vẫn giữ vai trò quyết định đối với các dự án lớn. Chủ tịch UBND tỉnh có quyền phê duyệt giao đất, cho thuê đất hoặc chuyển mục đích sử dụng đất với tổ chức và cá nhân thực hiện dự án quy mô lớn. Việc này đảm bảo sự thống nhất trong quy hoạch chung và quản lý nguồn lực đất đai hiệu quả hơn.
9. Vấn đề sử dụng đất có mặt nước liên xã được chuyển lên cấp tỉnh quản lý
Các hồ, đầm hoặc diện tích mặt nước trải dài trên nhiều xã trước đây thuộc thẩm quyền cấp huyện, nay được chuyển giao cho cấp tỉnh. Đây là bước điều chỉnh hợp lý nhằm đảm bảo quản lý tập trung, đồng bộ và tránh tình trạng mỗi địa phương quy định một kiểu.
10. Không còn yêu cầu người dân phải xin xác nhận đất không tranh chấp
Một trong những cải cách khiến người dân nhẹ nhõm nhất là khi làm thủ tục cấp Sổ đỏ, bạn không còn phải xin giấy xác nhận đất không tranh chấp hay xác nhận phù hợp quy hoạch. Cơ quan cấp xã sẽ tự kiểm tra trong quá trình thẩm định. Điều này giúp giảm đáng kể thời gian, công sức và tránh phát sinh chi phí ngoài luồng.
Sự ra đời của Luật Đất đai năm 2025 cùng hệ thống văn bản hướng dẫn đã xây dựng nền tảng pháp lý hiện đại, minh bạch và thân thiện hơn với người dân, doanh nghiệp. Luật vừa phân quyền sâu rộng cho địa phương, rút gọn thủ tục, vừa duy trì kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo sử dụng đất bền vững, hiệu quả. Để áp dụng chính xác, khuyến nghị tham khảo văn bản gốc và tư vấn chuyên gia pháp lý.
📍 LUẬT TÍN THÀNH
Số 169 Nguyễn Ngọc Vũ, Cầu Giấy, Hà Nội
📞 Hotline: 0947.162.678
📧 Email: luattinthanh.com.vn@gmail.com
🌐 Website: www.luattinthanh.com.vn
- Xem thêm:
Mẫu đơn tranh chấp đất đai gửi UBND xã mới nhất 2025 (Tải miễn phí)
Thừa kế quyền sử dụng đất quy trình thực hiện mới nhất năm 2025
