Ly hôn chưa bao giờ là quyết định dễ dàng. Trên thực tế, rất nhiều người rơi vào bế tắc khi muốn chấm dứt hôn nhân nhưng vợ hoặc chồng không đồng ý, không ký đơn hoặc cố tình né tránh. Khi đó, câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất là:
- Ly hôn đơn phương có được không?
- Không có sự đồng ý của bên kia thì có ly hôn được không?
- Có phải ra tòa không? Có mất quyền nuôi con không?
Bài viết dưới đây Luật Tín Thành sẽ giúp bạn hiểu đúng về ly hôn đơn phương từ điều kiện, thủ tục, thẩm quyền tòa án đến quyền nuôi con, chia tài sản.
1. Ly hôn đơn phương là gì?
Ly hôn đơn phương (hay còn gọi là ly hôn theo yêu cầu của một bên) là trường hợp chỉ vợ hoặc chồng yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn, trong khi bên còn lại không đồng ý, không hợp tác hoặc vắng mặt.
Phân biệt ly hôn đơn phương và ly hôn thuận tình
-
Ly hôn thuận tình: Hai bên cùng đồng ý ly hôn, thống nhất được việc nuôi con, chia tài sản.
-
Ly hôn đơn phương: Chỉ một bên yêu cầu ly hôn; thường có mâu thuẫn, tranh chấp con cái hoặc tài sản.
Trên thực tế, đa số các vụ ly hôn hiện nay là ly hôn đơn phương, do mâu thuẫn kéo dài hoặc một bên không hợp tác.
2. Ly hôn đơn phương có được không?
Câu trả lời là: CÓ.
Pháp luật Việt Nam cho phép ly hôn đơn phương và đã quy định rất rõ trong Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
Căn cứ pháp lý về ly hôn đơn phương
Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Tòa án giải quyết cho ly hôn theo yêu cầu của một bên trong các trường hợp sau:
Trường hợp 1: Hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng
Tòa án sẽ cho ly hôn nếu có căn cứ cho thấy:
-
Vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình; hoặc
-
Vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ vợ chồng
→ Làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được.
Đây là căn cứ phổ biến nhất trong các vụ ly hôn đơn phương.
Trường hợp 2: Một bên bị Tòa án tuyên bố mất tích
Trong trường hợp:
-
Vợ hoặc chồng của người đã bị Tòa án tuyên bố mất tích
-
Người còn lại yêu cầu ly hôn
Tòa án giải quyết cho ly hôn, không cần sự có mặt của người mất tích.
Trường hợp 3: Yêu cầu ly hôn theo khoản 2 Điều 51 Luật HNGĐ 2014
Theo khoản 2 Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
-
Cha, mẹ hoặc người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn
-
Khi một bên vợ/chồng:
-
Bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác không thể nhận thức, làm chủ hành vi
-
Đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình nghiêm trọng
-
Trong trường hợp này, Tòa án vẫn giải quyết cho ly hôn để bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người bị hại.
3. Chồng hoặc vợ không ký đơn có ly hôn được không?
CÓ – không cần chữ ký của cả hai bên.
Nhiều người hiểu lầm rằng:
“Không ký đơn thì không ly hôn được”
Đây là quan niệm sai.
Thực tế pháp lý:
-
Ly hôn đơn phương là quyền của mỗi bên vợ/chồng
-
Chỉ cần một bên nộp đơn hợp lệ
-
Tòa án sẽ triệu tập, hòa giải và giải quyết theo quy định
Ngay cả khi:
-
Bên kia không ký đơn
-
Không đến Tòa
-
Cố tình né tránh
Tòa án vẫn có thể xét xử vắng mặt nếu đủ điều kiện theo BLTTDS 2015.
4. Ly hôn đơn phương có phải ra Tòa không?
CÓ.
Khác với một số thủ tục hành chính, ly hôn đơn phương bắt buộc phải giải quyết tại Tòa án.
Quy trình thông thường gồm:
-
Thụ lý vụ án
-
Hòa giải
-
Xét xử sơ thẩm
-
Ra bản án ly hôn
Nếu hòa giải không thành, Tòa án sẽ đưa vụ án ra xét xử theo quy định.
5. Thủ tục ly hôn đơn phương mới nhất theo pháp luật hiện hành
Căn cứ các quy định tại Điều 191, 195, 196, 197, 203 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, trình tự ly hôn đơn phương được thực hiện như sau:
Bước 1: Nộp đơn khởi kiện ly hôn
-
Nộp trực tiếp hoặc gửi qua bưu chính
-
Đến Tòa án nhân dân có thẩm quyền
Bước 2: Nộp tạm ứng án phí
-
Sau khi nhận đơn hợp lệ, Tòa án thông báo nộp tạm ứng án phí
-
Thời hạn: 07 ngày kể từ ngày nhận thông báo
Bước 3: Thụ lý vụ án
-
Trong 03 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý
-
Tòa án thông báo bằng văn bản cho:
-
Nguyên đơn
-
Bị đơn
-
-
Phân công Thẩm phán giải quyết vụ án
Bước 4: Hòa giải và công khai chứng cứ
-
Tòa án tổ chức hòa giải
-
Nếu hòa giải không thành → chuyển sang xét xử
Bước 5: Mở phiên tòa sơ thẩm
-
Xét xử vụ án ly hôn đơn phương
-
Có thể xét xử vắng mặt nếu đủ điều kiện pháp luật
Bước 6: Ra bản án ly hôn
-
Thẩm phán ban hành bản án
-
Bản án có hiệu lực theo quy định nếu không kháng cáo
6. Nộp hồ sơ ly hôn đơn phương ở đâu?
Thẩm quyền theo cấp Tòa án
Theo điểm a khoản 1 Điều 35 BLTTDS 2015:
-
Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết ly hôn thông thường
Thẩm quyền theo lãnh thổ
Theo điểm a khoản 1 Điều 39 BLTTDS 2015:
-
Nộp đơn tại Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc
Trường hợp có yếu tố nước ngoài
Theo Điều 37 BLTTDS 2015:
-
Nếu có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài
Thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh
Tóm lại:
-
Ly hôn trong nước → TAND cấp huyện
-
Ly hôn có yếu tố nước ngoài → TAND cấp tỉnh
7. Ly hôn đơn phương mất bao lâu?
Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương thường:
-
Từ 4 – 6 tháng
-
Có thể kéo dài nếu:
-
Tranh chấp quyền nuôi con
-
Tranh chấp tài sản
-
Một bên cố tình kéo dài, vắng mặt
-
Có luật sư hỗ trợ đúng ngay từ đầu sẽ giúp rút ngắn thời gian đáng kể.
8. Quyền nuôi con khi ly hôn đơn phương
Nguyên tắc chung
Tòa án quyết định quyền nuôi con dựa trên:
-
Quyền lợi mọi mặt của con
-
Điều kiện kinh tế, thời gian chăm sóc
-
Môi trường sống, giáo dục
Con dưới 36 tháng tuổi
-
Ưu tiên giao cho mẹ nuôi
-
Trừ trường hợp mẹ không đủ điều kiện hoặc có thỏa thuận khác
Việc ly hôn đơn phương không đồng nghĩa mất quyền nuôi con.
9. Chia tài sản khi ly hôn đơn phương
-
Áp dụng nguyên tắc chia đôi nhưng có xét đến:
-
Công sức đóng góp
-
Hoàn cảnh mỗi bên
-
Lỗi vi phạm nghĩa vụ vợ chồng
-
-
Tài sản riêng vẫn thuộc về người sở hữu
Có thể:
-
Yêu cầu chia tài sản trong cùng vụ án
-
Hoặc giải quyết bằng vụ án khác
10.Câu hỏi thường gặp về ly hôn đơn phương
Ly hôn đơn phương khi đang mang thai được không?
→ Chồng không có quyền yêu cầu, nhưng vợ vẫn có quyền yêu cầu ly hôn.
Không có giấy đăng ký kết hôn có ly hôn được không?
→ Tòa án sẽ xem xét việc không công nhận quan hệ vợ chồng theo quy định.
Bên kia vắng mặt có giải quyết ly hôn được không?
→ Có, nếu Tòa án đã triệu tập hợp lệ.
Ly hôn đơn phương là quyền hợp pháp của vợ hoặc chồng khi hôn nhân không thể tiếp tục. Tuy nhiên, do liên quan trực tiếp đến con cái, tài sản và quyền lợi lâu dài, mỗi trường hợp cần được xem xét cẩn trọng và đúng pháp luật.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trong quá trình ly hôn đơn phương, việc trao đổi trực tiếp với luật sư có kinh nghiệm sẽ giúp bạn:
-
Hiểu rõ quyền lợi của mình
-
Chuẩn bị hồ sơ đúng ngay từ đầu
-
Tránh kéo dài thời gian và rủi ro pháp lý
THÔNG TIN LIÊN HỆ – LUẬT TÍN THÀNH
📍 Địa chỉ: 169 Nguyễn Ngọc Vũ, Cầu Giấy, Hà Nội
📞 Hotline/Zalo: 0947.162.678
🌐 Website: www.luattinthanh.com.vn
Xem thêm:
